भारत की संस्कृति के लिए... भाषा की उन्नति के लिए... साहित्य के प्रसार के लिए
लोक संगीत
कविता कोश विशेष क्यों है?
कविता कोश परिवार

आज मेरा देश / कैलाश मनहर

Kavita Kosh से
यहाँ जाएँ: भ्रमण, खोज

कीचड़ में किलोल
करता हुआ सूअर है
गू में मुँह मारकर
फूहड़ा करती गाय है
पट्टे पर दबाई गर्दन से
टुकुर-टुकुर झाँकता बकरा है
चमचमाता तेज़ धार छुरा है
घर-घर में पसरी हुई
ख़ौफ़नाक ख़ामोशी है
या बेवज़ह गूँजता हुआ
कोलाहल है चारों तरफ़
सत्ताधारी दल के
शोहदे हैं अहँकारी
या पुलिस-फौज़ है
एनकाउण्टर एक्सपर्ट

अधिकारी हैं
बोलने वालोंपर
आँख-कान लगाए
सांसद और विधायक हैं
धमकियाँ देते खुलेआम
मन्त्रीगण हैं
व्याख्या करते
कानून की मनचाही
हर बार नया और
ताज़ा झूठ बोलता
प्रधानमन्त्री है

काले को सफ़ेद बताने
वाले विद्वान हैं
पूँजीपति हैं बैंकों के कर्ज़े से
बनाए हुए साम्राज्य
भाग जाने वालों के लिए
उपलब्ध हैं पारपत्र
माफ़िया के चरणों में
नतमस्तक सरकार है
और दावा है सरकार का
कि लोकतन्त्र है देश में
जो दिखता नहीं
किसी को तनिक भी

लीजिए, अब पढ़िए प्रफ़ुल्ल पण्डया का गुजराती अनुवाद

રે ભૂંડ કરે કિલ્લોલ ગંઘાતા કિચડમાં : કૈલાશમનહર :
અનુવાદ : પ્રફુલ્લ પંડ્યા

ભૂંડ છે કિચડમાં કિલ્લોલ કરતું,
ગાય છે ગૂમાં મોઢું ઘાલીને ભાંભરતી,
બકરો છે પટ્ટાથી દબાયેલી ગરદન સાથે ટીકી ટીકીને જૉઈ રહેલો! છરો છે ચકચકિત તેજ ધાર કાઢેલો,
ખોફનાક ખામોશી છે ધર ઘરમાં પ્રસરી વળેલી
અથવા તો અકારણ ગૂંજી રહેલો છે કોલાહલ, ચારેતરફ
છે સત્તાધારી પક્ષનાં શેહજાદાઓ અહંકારી
અથવા તો
પોલીસ દળ પણ છે, એન્કાઉન્ટર એક્સપર્ટ!

બેઠાં છે અધિકારીઓ,
આંખ કાન માંડીને, બૉલનારાઓ પર
સંસદ સભ્યો અને વિધાયકૉ પણ છે, ધમકીઓ આપી રહેલાં, ખૂલ્લેઆમ!
પ્રધાનમંડળ વ્યાખ્યા કરી રહ્યું છે, કાયદાની, અને એ પણ મનધડંત રીતે
દરેક વખતે નવું અને તાજું જૂઠ બોલતાં વડાપ્રધાન પણ છે!

કાળાંને સફેદ બતાવનારા વિદ્વાનો છે
પૂંજીપતિઓ પણ છે, બેન્કોનાં કર્જ પર સામ્રાજય જમાવી ચૂકેલાં!
નાસી છૂટનારાઓ માટે ઉપલબ્ધ છે વીઝાપત્ર!
માફિયાઓનાં ચરણોમાં નતમસ્તક સરકાર છે
આમછતાં __
દાવો છે સરકારનો, કે
છે લૉકતંત્ર દેશમાં,
જે દેખાતું નથી કોઈને પણ, જરીકે ય!